بخش احاديث


قالَ أمِيرِالْمُؤمِنِينَ (عَلَيْهِ السَّلامُ)


وَ إنِّي النَّبأ الْعَظِيمُ (1)
 
اميرالمؤمنين حضرت علي - عليه السلام - فرمودند: و مقصود از نبأ عظيم (در سوره نباء) من هستم.
 

تفسير :

«نبأ عظیم» به چند معنى تفسیر شده: قیامت، قرآن، تمام اصول عقائد دینى اعم از مبدأ و معاد، ولى قرائن موجود در مجموعه آیات این سوره، نشان مى دهد که: تفسیر آن به «معاد» از همه برترى دارد. 

ولى، در روایات زیادى که از طرق اهل بیت(علیهم السلام) و بعضى از طرق اهل سنت نقل شده، «نبأ عظیم» (خبر بزرگ) به مسأله ولایت و امامت امیر مؤمنان على(علیه السلام)که مورد اختلاف و گفتگو از سوى جمعى بود، یا به مسأله «ولایت به طور اعم» تفسیر شده است.

این روایات، گاه از خود على(علیه السلام)، و گاه از امامان دیگر(علیهم السلام) نقل شده، که به عنوان نمونه سه روایت را در اینجا مى آوریم:

الف ـ روایتى است که حافظ، «محمّد بن مؤمن شیرازى» که از علماى اهل سنت است نقل کرده که:

رسول اللّه(صلى الله علیه وآله) در تفسیر «عَمَّ یَتَساءَلُونَ * عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ» فرمود: منظور ولایت على(علیه السلام) است که از انسان در قبر درباره آنها سؤال مى شود، و هیچ کس در شرق و غرب عالم، در برّ و بحر از دنیا نمى رود، مگر این که فرشتگان از او درباره ولایت امیر مؤمنان(علیه السلام) بعد از مرگ پرسش مى کنند، و به او مى گویند: دینت چیست؟ پیامبرت کیست؟ و امامت کیست؟.(2)

ب ـ در حدیث دیگرى آمده است:

روز جنگ «صفین» مردى از لشکر «شام» در حالى که سلاح بر تن پوشیده، و قرآنى حمایل کرده بود، وارد میدان شد، و سوره «عَمَّ یَتَساءَلُونَ * عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ» را تلاوت مى کرد، على(علیه السلام)شخصاً به میدان او آمد و به او فرمود: أَتَعْرِفُ النَّبَأَ الْعَظِیْمِ الَّذِى هُمْ فِیْهِ مُخْتَلِفُونَ: «آیا مى دانى نبا عظیمى که در آن اختلاف دارند چیست»؟!

آن مرد در جواب گفت : نه ، نمى دانم!
امام فرمود: أَنَا وَ اللّهِ النَّبَأُ الْعَظِیْمُ الَّذِى فِیْهِ إِخْتَلَفْتُمْ وَ عَلى وِلایَتِى تَنازَعْتُمْ، وَ عَنْ وِلایتَىِ رَجَعْتُمْ بَعْدَ ما قَبِلْتُم... وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ تَعْلَمُونَ ما عَمِلْتُمْ:«منم آن نبأ عظیم که درباره آن اختلاف دارید! و در ولایت من به نزاع برخاسته اید، شما از ولایت من باز گشتید بعد از آن که پذیرفتید، و در قیامت خواهید دانست که چه عملى انجام داده اید»(3)
ج ـ در روایتى از امام صادق(علیه السلام) آمده است:

أَلنَّبَأُ الْعَظِیْمُ الْوَلایَةُ: «نبأ عظیم همان مسأله ولایت است».(4) 


--------------------------------------------------------------------------------

منابع :

1 - نور الثقلين، ج 5، ص 491

2 - «رسالة الاعتقاد» «ابوبکر محمّد بن مؤمن الشیرازى» (طبق نقل احقاق الحق، جلد 3، صفحه 484).

3 - تفسیر «برهان»، جلد 4، صفحه 420، حدیث 9 ـ «بحار الانوار»، جلد 36، صفحه 2 (با اندکى تفاوت).

4 - تفسیر «برهان»، جلد 4، صفحه 419، حدیث 3.